اصطلاحات بازار کفش وکتونی | راهنمای خرید عمده و حرفه‌ای

بازار کفش و کتونی از آن بازارهایی است که ظاهر کالا فقط بخشی از ماجراست. خیلی وقت‌ها دو جفت کفش از دور شبیه هم دیده می‌شوند، اما یکی فروش‌رو و کم‌مرجوعی است و دیگری بعد از چند بار استفاده برمی‌گردد روی دست فروشنده. دلیل این تفاوت، فقط ظاهر نیست؛ بلکه به ساختار، متریال، نوع تولید، وضعیت کالا و حتی ادبیات معامله برمی‌گردد.

برای همین اگر قرار است در این بازار خرید عمده انجام دهید، با تولیدی کار کنید، بار وارداتی ببینید یا حتی برای سایت و پیج‌تان حرفه‌ای‌تر محتوا بنویسید، باید اصطلاحات این حوزه را دقیق بشناسید.

اصطلاحات تجاری و نوع تولید در بازار کفش و کتونی

بخش مهمی از بازار کفش و کتونی به نوع تولید و جایگاه کالا در زنجیره فروش مربوط می‌شود. اینجاست که اصطلاحاتی مثل اصل، کپی، بچ تولید و نوع عرضه وارد بازی می‌شوند.

• OEM (او-ئی-اِم) یعنی کارخانه برای یک برند یا سفارش‌دهنده دیگر تولید می‌کند، اما محصول با نام همان برند وارد بازار می‌شود.
• ODM (او-دی-اِم) یعنی کارخانه هم طراحی را انجام می‌دهد و هم تولید را.
• Private Label (پرایوت لِی‌بِل) به محصولی گفته می‌شود که کارخانه می‌سازد اما با برند اختصاصی خریدار فروخته می‌شود.
• GR (جی-آر) یا General Release به مدل‌هایی گفته می‌شود که به‌صورت عمومی و گسترده وارد بازار شده‌اند.
• QS (کیو-اِس) یا Quickstrike برای مدل‌های محدودتر، خاص‌تر و کم‌تیراژتر استفاده می‌شود.
• UA (یو-اِی) از آن اصطلاحات بحث‌برانگیز بازار است و معمولاً برای کالاهایی به کار می‌رود که گفته می‌شود کیفیت بالایی دارند اما از مسیر رسمی برند عرضه نشده‌اند.
• Authentic (آثنتیک) یعنی کالای اصل و رسمی.
• Reps (رِپس) یعنی نسخه‌های ریپلیکا یا همان کپی.
• 1:1 (وان تو وان) معمولاً برای کپی‌هایی استفاده می‌شود که ادعا می‌شود خیلی نزدیک به نسخه اصلی هستند.
• Batch (بَچ) به بچ تولید یا سری ساخت اشاره دارد.
• Resell (ری‌سِل) یعنی خرید کالا با هدف فروش مجدد در بازار ثانویه.
• Deadstock / DS (دِداستاک / دی‌اِس) یعنی کفش نو، استفاده‌نشده و در وضعیت تمیز و فروشگاهی.
• VNDS (وی-اِن-دی-اِس) یعنی کفش خیلی کم‌استفاده که تقریباً نو به حساب می‌آید.
• NIB (اِن-آی-بی) یعنی نو همراه جعبه.
• NWT (اِن-دابلیو-تی) یعنی نو همراه تگ.
• StockX (استاک‌اکس) و GOAT (گوت) هم پلتفرم‌های معروف بازار جهانی برای خرید و فروش و بررسی اصالت کتونی هستند.

اصطلاحات ساختار و فنی کفش

در بازار حرفه‌ای، شناختِ ساختار کفش خیلی مهم است. چون کیفیت واقعی فقط از روی ظاهر مشخص نمی‌شود و باید بدانید هر بخش چه نقشی در دوام و راحتی دارد.

• Outsole (اَوت‌سول) همان زیره بیرونی کفش است؛ بخشی که مستقیم با زمین تماس دارد.
• Midsole (میدسول) لایه میانی کفش است که نقش اصلی در نرمی، جذب فشار و راحتی پا دارد.
• Upper (آپِر) به رویه کفش گفته می‌شود؛ یعنی همان بخشی که بیشتر دیده می‌شود.
• Insole (این‌سول) کفی داخلی کفش است.
• Welt (وِلت) نوار یا بخش رابطی است که در بعضی ساخت‌ها بین رویه و زیره قرار می‌گیرد.
• Cemented (سِمِنتِد) یعنی زیره کفش با چسب به بدنه متصل شده، نه با دوخت.
• Blake Stitch (بلیک استیچ) یک نوع دوخت ظریف و صنعتی است که بیشتر در کفش‌های رسمی و خوش‌فرم دیده می‌شود.
• Goodyear Welt (گودیِر وِلت) یکی از روش‌های ساخت مقاوم و حرفه‌ای است که دوام بالا و قابلیت تعمیر بهتر دارد.
• EVA (ای-وی-اِی) فومی سبک و نرم است که در کتونی‌ها برای راحتی بیشتر استفاده می‌شود.
• PU (پی-یو) یا پلی‌یورتان، متریالی مقاوم‌تر است که در بعضی زیره‌ها و بخش‌های ساختاری استفاده می‌شود.
• TPU (تی-پی-یو) ماده‌ای مقاوم و انعطاف‌پذیر است که بیشتر در بخش‌های نگهدارنده یا تقویتی دیده می‌شود.
• Phylon (فایلان) نوعی فوم سبک و فشرده است که در بسیاری از کتونی‌ها استفاده می‌شود.
• Boost (بوست) تکنولوژی معروفی در فوم‌سازی زیره است که نرمی و بازگشت انرژی بالایی دارد.
• Zoom Air (زوم اِیر) تکنولوژی شناخته‌شده‌ای برای جذب ضربه و راحتی در کتونی‌های ورزشی است.
• Shank (شَنک) بخش نگهدارنده در قسمت میانی کفش است که به پایداری پا کمک می‌کند.
• Heel Counter (هیل کَونتِر) قسمت تقویت‌شده پشت پاشنه است که فرم و ثبات کفش را حفظ می‌کند.
• Toe Box (تو باکس) فضای جلویی کفش برای انگشتان پا است.
• Last (لَست) همان قالب اصلی ساخت کفش است و روی فرم نهایی و راحتی آن اثر مستقیم دارد.
• Sizing Runs Narrow (سایزینگ رانز نَرو) یعنی قالب کفش باریک‌تر از حالت معمول است.
• Sizing Runs Wide (سایزینگ رانز واید) یعنی قالب کفش از حالت معمول بازتر و پهن‌تر است.

اصطلاحات وضعیت کالا در بازار فروش

در خرید و فروش، فقط اصل یا کپی بودن مهم نیست؛ وضعیت ظاهری، بسته‌بندی و میزان استفاده هم روی قیمت اثر مستقیم دارد.

• DS (دی‌اِس) یعنی کفش کاملاً نو و استفاده‌نشده.
• VNDS (وی-اِن-دی-اِس) یعنی تقریباً نو.
• NIB (اِن-آی-بی) یعنی نو داخل جعبه.
• NWT (اِن-دابلیو-تی) یعنی نو همراه تگ.
• Boxless / Without Box (باکس‌لِس / ویداوت باکس) یعنی کالا بدون جعبه اصلی عرضه می‌شود.
• Stock Condition (استاک کاندیشن) به وضعیت کلی نگهداری و سلامت ظاهری کالا گفته می‌شود.
• Deadstock with Receipt (دِداستاک ویت رِسیت) یعنی کفش نو همراه با رسید یا مدرک خرید.
• Used / Worn (یوزد / وُرن) یعنی کفش استفاده‌شده.

اصطلاحات رایج بازار ایران

در بازار ایران، خیلی از واژه‌ها رسمی نیستند اما عملاً در خرید و فروش نقش مهمی دارند. اگر این اصطلاحات را بلد نباشید، ممکن است معنی دقیق پیشنهاد فروشنده را درست متوجه نشوید.

• جین یعنی یک بسته یا سری مشخص از بار.
• جور یعنی بار هماهنگ و مرتب از نظر سایز، رنگ یا مدل.
• سورت یعنی تفکیک‌شده یا درجه‌بندی‌شده.
• ته‌بار یعنی باقی‌مانده یا ته‌مانده یک سری بار.
• فله یعنی بار باز و بدون بسته‌بندی منظم.
• جعبه‌دار یعنی کفش همراه با جعبه ارائه می‌شود.
• بدون جعبه یعنی کالا جعبه اصلی ندارد.
• عمده یعنی خرید و فروش در حجم بالا.
• همکاری یعنی قیمت همکاری یا نرخ مخصوص فروشنده و همکار.
• پخش یعنی توزیع عمده در بازار.
• وارداتی یعنی کالا از خارج کشور آمده است.
• قاچاق یعنی کالا از مسیر غیررسمی وارد شده.
• استوک یعنی بار مانده، ذخیره‌ای یا بعضاً ته‌انبار.
• استوک اروپایی یعنی باری که با عنوان استوک وارداتی اروپا معرفی می‌شود.
• استوک انباری یعنی کالایی که مدتی در انبار مانده است.
• درجه یک یعنی کیفیت بهتر در مقایسه با نمونه‌های ضعیف‌تر.
• گرید A (گرید اِی) هم برای بیان کیفیت خوب استفاده می‌شود.
• کیفیت AAA (تریپل اِی) معمولاً یک اصطلاح بازاری برای کیفیت بالاتر، به‌خصوص در نسخه‌های کپی است.
• هایکپی یعنی کپی با کیفیت بالا.
• مسترکپی یعنی نسخه‌ای که فروشنده ادعا می‌کند بیشترین شباهت را به نمونه اصلی دارد.

جمع‌بندی

در بازار کفش و کتونی، سود فقط از خرید ارزان درنمی‌آید؛ از فهم درست اصطلاحات درمی‌آید. وقتی بدانید OEM (او-ئی-اِم) با ODM (او-دی-اِم) چه فرقی دارد، DS (دی‌اِس) یعنی چه، تفاوت Outsole (اَوت‌سول) و Midsole (میدسول) چیست، و در بازار ایران اصطلاحاتی مثل جین، جور، سورت، ته‌بار و استوک دقیقاً به چه معنا هستند، تصمیم‌های دقیق‌تری می‌گیرید.

نتیجه این شناخت، خرید مطمئن‌تر، مرجوعی کمتر، قیمت‌گذاری بهتر و فروش حرفه‌ای‌تر است. در بازاری که ظاهر می‌تواند گول‌زننده باشد، این واژه‌ها همان ابزار تشخیص شما هستند.